Czym jest własność intelektualna i dlaczego warto ją chronić?

własność inteektualna, logo

Tematyka własności intelektualnej pojawia się w życiu nie tylko przedsiębiorców ale również osób fizycznych. Praktycznie każdy człowiek w swoim życiu wytworzył lub korzystał z cudzej własności intelektualnej. Jest to bardzo obszerna dziedzina, która wyklarowała się w polskim systemie prawnym stosunkowo późno. Sprawdź czym jest własność intelektualna i dlaczego warto ją chronić.

Własność intelektualna – czym jest?

Własność intelektualna uregulowana jest przepisami dotyczącymi praw autorskich i własności przemysłowej. Samo pojęcie odnosi się do wszelkich rezultatów działalności intelektualnej, umysłowej człowieka w dziedzinie nie tylko artystycznej ale również naukowej czy przemysłowej. Prawo pozwala twórcom lub właścicielom praw własności intelektualnej czerpać korzyści majątkowe i osobiste.

Do własności intelektualnej w szczególności zaliczamy:

 

Utwór

Jest to przedmiot ochrony na podstawie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Utworem jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, który został ustalony w jakiejkolwiek postaci niezależnie od wartości czy sposobu wyrażenia. W szczególności może to być utwór literacki, fotograficzny, muzyczny czy wzornictwo przemysłowe.

Patent

To wyłączne prawo udzielone na wynalazek, który może być produktem lub procesem stanowiącym nowe rozwiązanie określonego problemu technicznego. Patent zabezpiecza ochronę wynalazku na określony czas, który zwykle ustalony jest do 20 lat. Właściciel patentu może decydować o tym kto korzysta z rozwiązania lub produktu za pomocą umowy licencyjnej.

Znak towarowy

Znakiem towarowym jest oznaczenie, które umożliwia identyfikacje i odróżnienie towaru przez konsumenta. Ochronie własności intelektualnej podlegają nie tylko oznaczenia słowne ale także kombinacje słów liter z symbolami czy rysunkami. Znak towarowy może być również trójwymiarowy. Aby uzyskać ochronę znaku towarowego należy zgłosić go w urzędzie patentowym.

Wzór użytkowy

Wszelkie rozwiązania, które posiadają charakter techniczny, dotyczący kształtu lub budowy przedmiotu stanowią wzór użytkowy. Podlegają ochronie na podstawie ustawy o prawie własności przemysłowej. Jednak żeby można było uznać nowy wzór użytkowy musi nadawać się do przemysłowego zastosowania o charakterze technicznym i przede wszystkim być nowym wytworem działalności człowieka.

Wzór przemysłowy

Najprościej uznać, że wzór przemysłowy to element ozdobny, estetyczny towaru. Często ma postać trójwymiarową lub przybiera inne kształty, a nadto jest to mieszanka kolorów, grafik, liter czy słów. Wzorem przemysłowym jest opakowanie towaru lub jego etykieta. Wymogiem uzyskania ochrony wzoru przemysłowego jest jego innowacyjny, nowy i indywidualny charakter. Właściwości techniczne wzoru nie podlegają ochronie.

Po co chronić własność intelektualną?

W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że dzięki ochronie własności intelektualnej zyskuje się wyłączność korzystania z konkretnego rozwiązania lub przedmiotu. Dzięki zarejestrowaniu przedmiotów ochrony właściciel praw zyska monopol na eksploatację własności intelektualnej i czerpanie z niego zysku.

Dodatkowo zarejestrowana własności intelektualna stanowi doskonałe narzędzie realizacji strategii biznesowych, budowania pozycji rynkowej czy poszerzanie działalności o franczyzę firmy przedsiębiorstwa.

Własność intelektualna ma wymierną wartość ekonomiczną. Oznacza to, że stanowi majątek przedsiębiorstwa, a także może zostać wykorzystany jako aport do spółki, toteż im lepiej ochroniony tym lepszym aktywem przedsiębiorstwa jest. Ponadto wyłączne prawo do własności intelektualnej jest zbywalne, można czerpać z niego korzyści za pomocą sprzedaży lub umów licencyjnych.

hacker

Naruszenie własności intelektualnej

Naruszeniem praw własności intelektualnej może być każde działanie, które kwalifikuje się jako bezprawne wkroczenie w zakres cudzego prawa wyłącznego. Najczęściej przybiera to postać naśladownictwa, plagiat, nieautoryzowane rozpowszechnianie utworu czy brak oznaczeń autorstwa.

Podstawą ochrony jest ochrona cywilnoprawna, ale w wielu przypadkach do dyspozycji pozostaje również ochrona na gruncie postępowania karnego lub nawet administracyjnego.

Postępowanie w przypadku naruszeń należy rozpocząć od próby polubownej reakcji ostrzegawczej na naruszenia. Można wystosować pismo z żądaniem zaprzestania naruszeń. W dalszej kolejności można podejmować kroki prawne, choć w przypadku spraw związanych z prawem własności intelektualnej doskonale spisuje się postępowanie mediacyjne lub arbitraż. Mimo wszystko już na pierwszym etapie warto skorzystać z pomocy kancelarii prawnej specjalizującej się w sprawach z pogranicza własności intelektualnej i zobowiązań. Dzięki pomocy doświadczonych prawników być może uda się rozwiązać konflikt i wyeliminować naruszenia znacznie sprawniej.

6 thoughts on “Czym jest własność intelektualna i dlaczego warto ją chronić?”

  1. Słyszałam o takim pojęciu jak własność intelektualna ale nie do końca rozumiałam jego znaczenie. Z tego artykułu dowiedziałam się sporo na ten temat i wreszcie mam rozjaśniony obraz związany z prawem własności. Doskonały artykuł, który każdy powinien przeczytać.

  2. Moja siostra ostatnio mnie zagadnęła o pojęcie własności intelektualnej. Sama nie wiedziałam dokładnie, o co w tym chodzi. A tu proszę, tak dok ładnie jest wszystko wyjaśnione. Muszę jej powiedzieć o tym blogu i ciekawym artykule.

  3. Ciekawy artykuł. Bardzo dokładnie wytłumaczone pojęcie własności intelektualnej. Jest to ważne dla osób, które tworzą różnego rodzaju utwory muzyczne. Tak jak na przykład mój brat, który komponuje dużo i musi chronić swoją twórczość.

  4. Poradziłam ostatnio mojej kuzynce, żeby zastrzegła sobie prawo do własnych utworów. Nie wiedziała w ogóle jak to działa. A takie informacje przydadzą się bardzo bo będzie wiadomo jak przejść całą procedurę własności intelektualnej.

  5. Własność intelektualną bezwzględnie trzeba chronić jednak nie każdy wie, w jaki sposób to zrobić. Tu można znaleźć bardzo dokładne jej wyjaśnienie. Wystarczy przeczytać i przestać się martwić o niepowołany plagiat własnego utworu.

  6. Jak się tworzy jakieś własne dzieła to naprawdę trzeba uważać żeby nie naruszyć czyichś praw intelektualnych. Muszę powiedzieć krewnemu, który jest początkującym kompozytorem, żeby sobie poczytał o tym. Taka wiedza jest bardzo wartościowa i ważna.

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *